Archiwa tagu: gotówka

Przedsiębiorca w walce z praniem brudnych pieniędzy

Foto: sxc.hu | Autor: Leonardini

Wprowadzanie do legalnego obrotu środków finansowych pochodzących
z nielegalnych źródeł następuje w drodze tzw. prania brudnych pieniędzy. Pojęcie to pojawiło się po raz pierwszy w latach 20-tych XX wieku w Chicago. Tamtejsza mafia, dla ukrycia dochodów pochodzących z nielegalnej produkcji i sprzedaży alkoholu, dopisywała je do dochodów przynoszonych przez prowadzone przez członków mafii legalne przedsiębiorstwa usługowe lub handlowe, których dzienny utarg był trudny do ustalenia. Najczęściej wykorzystywane w tym celu były właśnie pralnie.

Minimalny próg – 15.000 euro

Obecnie, praktycznie każdy przedsiębiorca, który przyjmuje płatność za towary w gotówce o wartości równej co najmniej 15.000 euro, obowiązany jest ją zarejestrować. W dalszej kolejności, musi o takiej transakcji poinformować Generalnego Inspektora Informacji Finansowej. Stosowne przepisy mówią jedynie o płatnościach za towary, milcząc na temat płatności za usługi. Nie zmienia to jednak faktu, że również płatność za usługi o wartości równej lub większej niż 15.000 euro wymaga rejestracji, a brak wyrażenia tej zasady w przepisach wprost jest zwykłym niedopatrzeniem.

Tak naprawdę z powyższą sytuacją spotkamy się tylko wtedy, gdy odbiorcą usług lub towarów będzie konsument. Gdy obiema stronami transakcji będą przedsiębiorcy niebędący konsumentami, płatność za towary lub usługi w kwocie nie mniejszej niż 15.000 euro będzie musiała nastąpić w formie przelewu. Tym sposobem nie będzie mogło być mowy o dokonaniu pomiędzy nimi rozliczenia w gotówce.

Transakcje dzielone

Przedsiębiorca ma obowiązek zarejestrować nie tylko pojedynczą transakcję o wartości równej co najmniej 15.000 euro, ale także taką, która choć zrealizowana za pomocą więcej niż jednej operacji łącznie osiąga taką właśnie wartość. Warunkiem jest, aby z okoliczności wynikało, że operacje te są ze sobą powiązane, a sama transakcja została podzielona w taki sposób, aby uniknąć obowiązku rejestracji.

Bardzo często zdarza się bowiem, że osoba zamierzająca wprowadzić do obrotu środki pochodzące z nielegalnych źródeł, albo dzieli wartość transakcji na mniejsze kwoty, dużo poniżej progu 15.000 euro (tzw. structuring), albo realizuje wiele, drobnych operacji z udziałem podstawionych osób (tzw. smurfing). Ocena czy zrealizowane operacje składają się na jedną transakcję należy do przedsiębiorcy.  

Transakcje podejrzane

Ustawa o praniu brudnych pieniędzy przewiduje również drugi rodzaj transakcji, które muszą zostać zgłoszone przez przedsiębiorcę. Mianowicie, są to transakcje podejrzane, niezależnie od ich charakteru i wartości (a więc również te poniżej 15.000 euro). Transakcje podejrzane to takie, których okoliczności wskazują, że mogą one mieć związek z praniem brudnych pieniędzy. Również w tym przypadku, o tym czy daną transakcję zaliczyć do podejrzanych czy też nie, zadecyduje sam przedsiębiorca.

Co grozi za niedopełnienie obowiązków?

Na przedsiębiorcę, który nie zarejestrował danej transakcji mimo, że wymagało tego prawo lub nie poinformował o niej Generalnego Inspektora Informacji Finansowej, może zostać nałożona kara pieniężna nawet do 750.000 zł. Przedsiębiorca taki będzie również podlegał odpowiedzialności karnej. Ustawa przewiduje, że może on zostać nawet pozbawiony wolności na 8 lat.

Pranie brudnych pieniędzy przyjmuje aktualnie najróżniejsze formy, od najpopularniejszego blending’u („mieszaniu” legalnych dochodów z tymi uzyskanymi z nielegalnych źródeł), przez stosowanie cen transferowych, na tzw. „winning ticket” kończąc (odkupywaniu ze stosowną nadwyżką zwycięskiego losu w danej grze, np. totolotku). W końcu nie od dziś wiadomo, że potrzeba jest matką wynalazku. Dlatego też, moim zdaniem, aktualne obowiązki przedsiębiorców w zakresie rejestracji transakcji gotówkowych pełnią funkcję czysto formalną, statystyczną, a czasem mogą wręcz prowadzić do chaosu informacyjnego. Nie raz już przecież zdarzało się, że przedsiębiorcy w obawie przed grożącymi im sankcjami masowo zgłaszali pod szyldem „podejrzanych”, nic nieznaczące transakcje…